Biuletyn Informacji Publicznej - Gmina Domaniów
http://ug_domaniow.bipgmina.pl

Gmina Domaniów

Gmina leży na Równinie Wrocławskiej, w południowo-wschodniej jej części. Najwyższe wzniesienie liczy 156,7 m n.p.m., najniższe - 139,9 m n.p.m. W krajobrazie przeważają niziny - tere-ny płaskie i prawie bezleśne, z matą ilo-ścią łąk. Gleby tutaj są stosunkowo ży-zne. Dogodne połączenie z Wrocławiem, Oławą, Strzelinem oraz autostradą A-4 (węzeł w Brzezimierzu) pozwalają na dobry kon-takt z całym krajem.

  Domaniów to stara dwunastowieczna wieś, której początki giną w mrokach historii. Nazwa wsi po raz pierwszy pojawiła się w dokumencie z roku 1223 w formie Domaniowo, w innym dokumencie z roku 1267 - Domaneuici. Z zapisów tych wynika, że w XIII wieku używano zamiennie nazwy dzierżawczej Domaniów i patronimicznej Domaniewice. Wieś nazwana jest od imienia właściciela Domania. Domań to skrócona forma imienia Domasław. Wieś tę otrzymał od Henryka Brodatego, księcia śląskiego jego skarbnik Piotr Wojsławic, zwany również Piotrem Włochatym. W tych czasach we wsi stał już kościół. Piotr przed śmiercią wieś tę podarował cysterkom z Trzebnicy. W ich rękach wieś pozostała do czasu sekularyzacji dóbr kościelnych w 1810 roku.

  W Domaniowie znajduje się kościół parafialny pod wezwaniem Najświętszej Marii Panny z początku XIV wieku, wzniesiony w stylu gotyckim. Fundatorkami jego były niewątpliwie cysterki. Około roku 1700 kościół został przebudowany i uzyskał wówczas wystrój barokowy. Ołtarz główny i dwa boczne, wykonane z drewna polichromowanego pochodzą z połowy XVIII wieku. Na trzykondygnacyjnej wieży, pokrytej barokowym, cebulastym hełmem, znajduje się dzwon noszący datę 1462 rok Do dóbr klasztornych należały również Wierzbno i Janków.

  Więcej informacji zachowało się o wsi Wierzbno. Wieś ta, podobnie jak Oława, należała do śląskiego wielmoży, komesa Piotra Włostowica. Piotr Wierzbnem i Jankowem uposażył benedyktynów z Ołbina. Od 1190 roku właścicielami tych wsi zostali premonstratensi z Ołbina. We wsiach tych osadzeni byli tkacze walońscy. Kościół po raz pierwszy wzmiankowany był w roku 1253. Aktualnie istniejący kościół parafialny pod wezwaniem św. Mikołaja wybudowany jest w stylu gotyckim. Prezbiterium tego kościoła jest czternastowieczne. Nawa wybudowana była w XV a wieża w XVI wieku. Do najstarszych elementów kościoła należą kamienne wsporniki z roku ok. 1300, portal z 1376 roku, gotycka płaskorzeźba przedstawiająca wniebowzięcie Najświętszej Marii Panny. Na masywnej wieży bez hełmu znajduje się dzwon z 1592 roku. Obok kościoła zachował się stary, mający ponad dwieście lat, zajazd, wybudowany w stylu neoklasycznym. Kościół w sąsiednim Jankowie wzmiankowany był kilkadziesiąt lat później - w 1338 r. Pierwotne założenie świątyni powiększono w XV w., przebudowano w 1683 r. We wnętrzu znajduje się gotycki portal, sakramentarium i baptysterium. Przy wejściu na teren przykościelny znajdują się dwie płyty kamienne z rytami krzyży. Są to także pomniki prawa średniowiecznego zaliczane do krzyży pokutnych. Kościół św. Mikołaja w Piskorzowie to również stara, średniowieczna świątynia w XVII stuleciu przebudowana na kościół ewangelicki. We wnętrzu zachował się klasycystyczny ołtarz z II połowy XVIII w. We wsi, na poboczu drogi stoi krzyż pokutny, zaliczany do największych na Śląsku. Jedna z najmniejszych wsi powiatu - Brzezimierz, w XIII-XIV w. była centrum dyspozycyjnym tego rejonu. Miał tutaj swoją siedzibę wspominany już Piotr Wojsławic, który na początku XIII w. wraz z rycerskim drobiazgiem z okolicznych wsi: z Pełczyc, Bolechowa, Drzemlikowic, Jędrzychowic, Kurzątkowic, Wyszkowic i Szymanowic, ufundował tutaj prywatny kościół pod wezwanie Piotra i Pawła. Piotr miał prawo pobierać z tych wsi dziesięcinę. Grodzisko stożkowe znajdujące się w pobliżu kościoła to pozostałości jego obronnej wieży mieszkalnej. Aktualnie istniejący kościół pod wezwanie św. Krzyża wybudowany został w XV w. a w XIX został gruntownie przebudowany i powiększony. Do 1945 roku służył on protestantom.